Bulaşık Deterjanı Nedir ve Nasıl Çalışır?

Bulaşık deterjanı nedir?

Bulaşık deterjanı, elde bulaşık yıkamak için hazırlanan, yüzey aktif madde içeren sıvı ya da jel bir temizlik ürünüdür. Yağ ve yemek artıklarını çözerek tabak, bardak, tencere ve mutfak gereçlerini temizler ve suyla kolayca durulanır. Bulaşık makinesinde kullanılan deterjan ise ayrı bir üründür.

Genel olarak deterjan, kir ve yağı suyla uzaklaştırılabilir hale getiren, yüzey aktif madde içeren temizlik ürünüdür; bulaşık deterjanı bunun elde bulaşık için hazırlanan türüdür. Kullanım ölçüsü ve uyarılar ambalaj etiketinde yazar; ürünü her zaman kendi etiketine göre kullanın.

Bulaşık deterjanı yağı nasıl temizler?

Yağ suda çözünmez; bu yüzden yalnızca suyla yıkanan tabakta yağlı bir film kalır. Bulaşık deterjanlarının temel bileşeni olan yüzey aktif maddeler (sürfaktanlar), bir ucu suyu diğer ucu yağı seven moleküllerdir. Bu moleküller yağ damlacıklarının çevresini sararak onları küçük parçalara ayırır ve suyun içinde asılı tutar; böylece yağ durulama suyuyla birlikte uzaklaşır.

Köpük, deterjanın çalıştığını gösteren görsel bir işarettir ancak temizleme gücünün tek ölçüsü değildir. Önemli olan doğru miktarda ürünün kirle temas etmesidir.

Bulaşık sabunu nedir, bulaşık deterjanı ile aynı mı?

Günlük dilde evet: elde bulaşık yıkamada kullanılan sıvı ya da jel ürüne bulaşık sabunu da denir. Kimyasal olarak ise bu ürünlerin çoğu sabun değil, sentetik yüzey aktif madde içeren deterjandır; doğru ad bulaşık deterjanıdır.

Sabun, bitkisel veya hayvansal yağların alkaliyle sabunlaştırılmasıyla elde edilir. Sert suda sudaki kalsiyum ve magnezyumla birleşip çözünmeyen bir kalıntı oluşturur; bu yüzden daha az köpürür ve yüzeyde iz bırakabilir. Deterjanlardaki sentetik yüzey aktif maddeler sert suda da etkisini korur.

Sıvı el sabunu da bulaşık deterjanının yerine geçmez; ellerin yıkanması için hazırlanır, mutfak yağını çözmek için değil: sıvı sabun ile bulaşık yıkanır mı.

Bulaşık deterjanının özellikleri nelerdir?

İyi bir bulaşık deterjanı yağı çözer, köpürür, bulaşıktan kolay durulanır ve tabakta koku, kayganlık ya da iz bırakmaz. Başlıca özellikleri şunlardır:

• Yağ çözme: Az ürünle yağlı tabak ve tencereleri temizler.
• Köpük: Elde yıkamada köpük deterjanın suya dağıldığını gösterir; köpük miktarı ise temizleme gücünün tek ölçüsü değildir.
• Kolay durulanma: Bulaşıkta kayganlık, koku ya da iz bırakmaz.
• Kıvam: Yoğun kıvamlı ürünlerde daha az miktar yeterlidir; sulu ürün daha çabuk tükenir.
• Koku ve renk: Limon gibi farklı kokularda, yeşil ve sarı gibi renklerde sunulur; koku ve renk bir tercihtir, temizleme gücünü göstermez.
• Cilt teması: Sık ve uzun süreli kullanımda eli kurutabilir; hassas ciltlerde eldiven kullanılır.
• Etiket: Kullanım talimatı ve uyarılar ambalajda okunaklı olarak yer almalıdır.
• Belge: Toplu alımlarda TS 13773 gibi ürün standardına uygunluk belgesi istenir; ayrıntılar toptan bulaşık deterjanı seçimi yazımızda.

Bulaşık deterjanı çeşitleri nelerdir?

Bulaşık deterjanları kullanım yerine göre iki gruba ayrılır: elde yıkama ürünleri (sıvı ve jel) ve bulaşık makinesi ürünleri (deterjan, parlatıcı, kireç önleyici). İki grup birbirinin yerine kullanılmaz.

Sıvı elde yıkama deterjanı

En yaygın türdür. Doğrudan süngere ya da yıkama suyuna eklenerek kullanılır. Ev tipi şişelerin yanında işletmeler için 5–30 KG bidonlarda da bulunur; lavabo başında sürekli kullanımda pratiktir.

Jel (kase jel) bulaşık deterjanı

Daha yoğun kıvamlı, kase, kova ya da bidonda sunulan bir formdur. Nemli süngerle kaptan alınarak uygulanır ve özellikle yağlı tencere ve tavalarda noktasal kullanım için tercih edilir.

Ne olduğu jel bulaşık deterjanı nedir, sıvıyla karşılaştırması jel bulaşık deterjanı mı sıvı mı, uygulama adımları jel bulaşık deterjanı nasıl kullanılır rehberindedir.

Bulaşık makinesi deterjanı

Makinede kullanılan deterjanlar düşük köpüklüdür. Elde yıkama deterjanı makinede kullanıldığında aşırı köpük taşmaya neden olur; bu yüzden elde yıkama sıvısı bulaşık makinesine konmaz.

Ev tipi makinede toz, jel, sıvı ve tablet türleri vardır; nereye konduğu ve nasıl kullanıldığı bulaşık makinesi deterjanı nasıl kullanılır rehberindedir. Endüstriyel makinede sıvı deterjan dozaj pompasıyla verilir.

Bulaşık makinesi parlatıcısı ve kireç önleyici

Parlatıcı, bulaşık makinelerinde durulama aşamasında kullanılan sıvıdır; bardak ve tabaklarda su lekesi ve kireç izi kalmasını azaltır, kirli bulaşığı temizlemez. Kireç önleyici sert suyun neden olduğu kireç oluşumunu önlemeye yardımcı olur; kireç sökücü ise biriken kireci çözen asidik bir üründür ve çamaşır suyuyla ya da klorlu ürünlerle karıştırılmaz.

Endüstriyel makineler için deterjan, parlatıcı ve kireç ürünleri endüstriyel bulaşık makinesi ürünleri sayfasındadır.

Bulaşık deterjanının içinde ne var?

Bulaşık deterjanının ana bileşeni, yağı suyla karışabilir hale getiren yüzey aktif maddelerdir. Bunların yanında ürünün kıvamını ayarlayan maddeler, raf ömrünü koruyan koruyucular, pH ayarlayıcılar, renk ve esans ile su bulunur.

Oranlar ürüne ve forma göre değişir; sıvı ve kase jel ürünlerin farkı büyük ölçüde kıvam ve yoğunluktan gelir. Ürünün içerik bilgisi ambalaj etiketinde yer alır; formül ve oranlar üreticiye özeldir.

Yüzey aktif madde türleri için yüzey aktif madde nedir, üretim aşamaları için bulaşık deterjanı nasıl üretilir yazımıza bakabilirsiniz.

Bulaşık deterjanı asit mi baz mı?

Bulaşık deterjanının asidik mi bazik mi olduğu ürüne göre değişir; değer, ürünün güvenlik bilgi formunda yazar. Örneğin güvenlik bilgi formuna (GBF) göre START Bulaşık Deterjanı için pH 5–9'dur; yani bu ürün güçlü bir asit ya da güçlü bir baz değildir, değeri nötr çevresindeki aralıktadır.

START Bulaşık Deterjanı'nın güvenlik bilgi formunda ayrıca "Dikkat" uyarı kelimesi, GHS07 piktogramı ve H319 ifadesi (ciddi göz tahrişine yol açar) yer alır. Gözle temasından kaçının; göze kaçarsa birkaç dakika bol suyla yıkayın, varsa kontakt lensleri çıkarın, tahriş sürerse tıbbi yardım alın.

Bu değerler START Bulaşık Deterjanı'nın kendi güvenlik bilgi formuna aittir; başka bir ürünün pH değeri için o ürünün etiketine ve güvenlik bilgi formuna bakın. pH ölçeğinin ne gösterdiği için yüzey temizleyici asit mi baz mı rehberine bakabilirsiniz.

Bulaşık deterjanıyla elde yıkama: kısa adımlar

Kısaca: deterjan süngere ya da bulaşık suyuna etiketteki ölçüde alınır, bulaşık süngerle ovalanır ve bol temiz suyla durulanır.

• Tabaklardaki yemek artıklarını çöpe sıyırın; yağı lavaboya dökmeyin.
• Islak süngere etiketteki ölçüde deterjan alın ya da bulaşık suyuna ekleyin.
• Önce bardakları, sonra çatal-bıçak ve tabakları, en son yağlı tencere ve tavaları yıkayın.
• Bulaşıkları bol temiz suyla durulayın.
• Süzgeçte kurumaya bırakın ya da temiz bir bezle kurulayın.
• Yıkama sırası, ölçü ve sık yapılan hatalar için bulaşık deterjanı nasıl kullanılır rehberine bakın.

Bulaşık deterjanı nerelerde kullanılır?

Bulaşık deterjanı asıl olarak tabak, bardak, tencere, tava ve çatal-bıçağın elde yıkanmasında kullanılır. Ev mutfaklarının yanında ofis ve çay ocakları, restoran ve kafe mutfaklarında elde yıkama, yemekhaneler ile otel ve pansiyonlar başlıca kullanım yerleridir. Mutfakta şu işlerde de kullanılır:

• Tezgâh ve ocak çevresindeki hafif yağ: Ilık suya eklenen az miktarda deterjanla silinip durulanır; yanmış yağda yağ sökücü ya da krem temizleyici gerekir.
• Davlumbaz filtresi ve ızgara: Sıcak deterjanlı suda bekletilip fırçalanır; paslanmaz çelik parçalardaki yoğun yağ ayrıca yağ sökücüyle temizlenir, alüminyum filtrede yağ sökücü kullanılmaz.
• Plastik saklama kapları: Plastik yüzeyler yağı tutar; ılık su ve deterjanla yıkayıp iyice durulayın.

Bulaşık deterjanı nerelerde kullanılmaz?

Bulaşık deterjanı bulaşık makinesinde, çamaşırda, cam ve aynada, araç boyasında kullanılmaz. Bu işlerin her biri için ayrı hazırlanmış ürün vardır.

• Bulaşık makinesi: Elde yıkama deterjanı makinede aşırı köpük yapar, köpük taşar ve makine durabilir. Makinede yalnızca makine için üretilmiş deterjan kullanılır.
• Çamaşır: Çamaşır makinesinde fazla köpük yapar, elde yıkamada kumaştan zor durulanır: bulaşık deterjanı ile çamaşır yıkanır mı.
• Kıyafetteki yağ lekesi: Bulaşık deterjanı kumaş için üretilmez; lekede leke çıkarıcı tercih edilir (yağ lekesi nasıl çıkar).
• Cam ve ayna: Köpüğü iyi durulanmazsa iz ve film bırakır: bulaşık deterjanı ile cam silinir mi.
• Araç boyası: Cilayı alır; araç yıkamada oto şampuanı kullanılır.
• Etiket dışı işler: Ürünü yalnızca etiketinde yazan amaçla kullanın.

Elde bulaşık deterjanı ile bulaşık makinesi deterjanı farkı

• Köpük: Elde yıkama deterjanı bol köpürür; makine deterjanı düşük köpüklüdür, çünkü makinede köpük pompayı ve sensörleri yanıltır, taşmaya yol açar.
• Kullanım: Makine deterjanı makinenin deterjan gözüne ya da endüstriyel makinede dozaj pompasına konur; elde yıkama deterjanı süngere ya da suya.
• Temas: Makine deterjanı elde bulaşık yıkamada kullanılmaz; elde kullanıldığında cildi tahriş edebilir ve bulaşıkta kalıntı bırakır. Ürünle temas ederken eldiven takılır.
• Ad benzerliği: Sıvı bulaşık makinesi deterjanı ile sıvı bulaşık deterjanının adı benzer, ürün farklıdır. Ürün adında "makine" geçmiyorsa elde yıkama içindir.
• Makine deterjanının türleri ve seçimi için bulaşık makinesi deterjanı nedir rehberine bakın.

Bulaşık deterjanı kullanırken nelere dikkat edilmeli?

• Etiketteki ölçüyü aşmayın; fazla deterjan daha iyi temizlik değil, daha uzun durulama ve kalıntı demektir.
• Gözle temasından kaçının; göze kaçarsa bol suyla yıkayın.
• Sık ve uzun süreli bulaşık yıkamada ve hassas ciltte eldiven kullanın.
• Bulaşık deterjanını çamaşır suyu ya da başka temizlik ürünleriyle karıştırmayın, aynı kaba ya da şişeye koymayın: temizlik ürünleri karıştırılır mı.
• Ürünü orijinal, etiketli ambalajında, ağzı kapalı olarak ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın; içecek şişesine aktarmayın.
• START Bulaşık Deterjanı'nın güvenlik bilgi formuna göre ürün orijinal ambalajında, ağzı kapalı ve dik olarak, iyi havalandırılan kuru bir yerde ve formda belirtilen sıcaklık aralığında saklanır.
• Kazara yutulursa etiketteki ilk yardım talimatına uyun ve 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (UZEM) arayın.

Bulaşık deterjanı başka dillerde nasıl bilinir?

• İngilizce: dishwashing liquid; İngiltere'de washing-up liquid
• Almanca: Spülmittel ya da Geschirrspülmittel
• Fransızca: liquide vaisselle
• İspanyolca: lavavajillas ya da detergente para platos
• Rusça: средство для мытья посуды
• Arapça: سائل غسيل الصحون
• Farsça: مایع ظرفشویی
• Bulaşık makinesi deterjanı ise ayrı bir üründür; elde yıkama deterjanı makinede kullanılmaz.

Tetikoğlu Kimya bulaşık deterjanları ve ambalajları

Evde günlük kullanımda 750 GR ve 750 ML şişeler, ofis ve küçük işletmelerde 5 KG bidonlar pratiktir; restoran ve yemekhane lavabolarında 20 ve 30 KG bidonlar sık şişe değişimini azaltır. Yağlı tencere ve tavalar için jel form kirli bölgeye doğrudan uygulanabilir. Aşağıdaki ürünler farklı marka ve ambalaj seçenekleridir; her ürünü kendi etiketine göre kullanın.

• TETİK Bulaşık Deterjanı: 750 GR (kolide 16 adet), 5 KG (kolide 4 adet), 20 KG ve 30 KG (adet olarak).
• TETİK Bulaşık Deterjanı — Extra: 30 KG (adet olarak).
• TETİK Bulaşık Deterjanı (Pet Ambalaj): 5 KG PET bidon (kolide 4 adet).
• START Bulaşık Deterjanı: 5 KG (kolide 4 adet).
• FOUR4MÜL Bulaşık Deterjanı: 750 ML (kolide 16 adet).
• JELPAK Bulaşık Deterjanı: 750 ML (kolide 16 adet).
• İLK BOR Bulaşık Deterjanı: 750 ML (kolide 12 adet).
• TETİK Jel Bulaşık Deterjanı: 200 GR kase (kolide 32 adet), 10 KG ve 35 KG (adet olarak).
• START Jel Bulaşık Deterjanı: 35 KG (adet olarak).
• Marka rehberleri: FOUR4MÜL bulaşık deterjanı nedir, JELPAK bulaşık deterjanı nedir, İLK BOR bulaşık deterjanı nedir.
• Ürün kodu ve koli bilgileri bulaşık deterjanları kategori sayfasındadır. Tetikoğlu Kimya 1997'den beri temizlik ürünleri üretir; üretim İkitelli OSB'dedir ve üretim sayfasında tanıtılır.

Restoran, otel ve yemekhaneler için bulaşık deterjanı

Restoran, otel, yemekhane, kafe ve ofis çay ocaklarında elde yıkamada dozaj pompası veya ölçü kabı kullanmak tüketimi kontrol altında tutar; büyük ambalajları temiz ve kuru, etiketli dispenser ya da pompalı şişelere aktararak kullanın.

Endüstriyel bulaşık makinesi kullanılan mutfaklarda elde yıkama deterjanı makineye konmaz; makine için deterjan, parlatıcı ve kireç ürünleri ayrı bir gruptur. İki ürün grubunu ayrı raflarda ve etiketli ambalajlarda tutun.

Temizlik şirketleri ve işletmeler toplu alımda ambalaj ve belge konuları için toptan bulaşık deterjanı seçimi rehberine, diğer ürün gruplarıyla birlikte alım için toptan temizlik ürünleri sayfasına bakabilir. Tüm ambalajlar bulaşık deterjanları sayfasındadır; toplu alım için teklif isteyebilirsiniz.